U kamenom dobu korišćene plombe za zube od voska

Nova istraživanja pokazuju da su ljudi koji su živeli na severnoj obali Jadranskog mora tokom neolita koristili vosak kao sredstvo za plombiranje zuba.

ancient-tooth-filling (1)

Grupa istraživača iz Prirodnjačkog muzeja u Trstu nedavno je u časopisu PLOS ONE objavila rezultate istraživanja jedne ljudske vilice iz kamenog doba na kojoj su pronađeni tragovi “plombe” od voska. Ovaj nalaz predstavlja nastariji primer popravke zuba u praistoriji.

Ostatke ove donje vilice (mandibule), delimično usađene u krečnjačku stenu u blizini sela Lonče u današnjoj Sloveniji, otkrio je još 1911. godine Jozef Miler, prirodnjak iz Trsta. Ostaci su preneti u Prirodnjački muzej u Trstu, gde se i danas nalaze. O ovom nalazu je objavljena kratka studija 1936, ali su opis uzorka i arheološki kontekst oskudni. Ostaci individue su tada datovani u kameno doba na osnovu arheoloških nalaza, životinjskih kostiju i nekoliko glinenih artefakata.

beeswaxtooth1

Tačno 100 godina nakon otkrića madibule, započeta su istraživanja iste. Savremenim metodama utvrđeno je da mandibula sadrži strani materijal na očnjaku – pčelinji vosak, koji formira tanak sloj na krunici i da na očnjaku postoji vertikalna pukotina.
Postavilo se pitanje da li je u pitanju slučaj primene voska u terapeutske svrhe, a ako je tako , onda ova mandibula predstavlja najraniji direktan dokaz terapeutske stomatologije.

Istraživanja su sprovedena u Eletra Synchroton Light Laboratory u Trstu i tom prilikom je korišćeno nekoliko savremenih metoda uključujući mikro CT ( radiation computed micro-tomography ), AMS ( accelerator mass spectrometry ), radiokarbonsko datovanje , infracrvena spektrometrija i SEM ( scanning electron microscopy ).

beeswaxtooth2

Detalje ovog istraživanja na srpskom možete pročitati OVDE a izvorni članak Beeswax as Dental Filling on a Neolithic Human Tooth na sajtu časopisa PLOS ONE.