Romi i njihov uticaj na zapadnoevropsku ikonografiju XV veka

Ko su Romi? Otkuda su došli? Kada i kako su se proširili po celoj Evropi? Za mnoge Romi i danas predstavljaju misteriju, za Evropu u XV veku bili su potpuna nepoznanica.

Kako Romi nisu imali svojih hroničara, njihovu istoriju teško je rekonstruisati. Poreklo Roma bila je potpuna misterija sve do kasnog XVIII veka kada je na osnovu lingvističkih poređenja utvrđeno njihovo Indijsko poreklo. Danas je opšte prihvaćeno mišljenje da su Romi migrirali iz Indije u Persiju tokom ranog Srednjeg veka dok su se kasnije tokom  Srednjeg veka naselili na područje Vizantije. Obe ove kulture, Persijska i Vizantijska, ostavile su traga na romskom jeziku, a sam naziv za Rome koji je odomaćen u mnogim jezicima – Zigeuner, Cingaro, Cigan – izveden je od grčke reči atsinganoi, što znači nedodirljivi. Ovim terminom Vizantinski autori XII veka označavali su pripadnike Gnostičke sekte ali i magove, mečkare i ukrotitelje zmija. Tokom XIV veka Romi dolaze na Balkan a odatle se dalje šire po celoj Evropi već početkom XV veka. U Francuskoj su bili poznati pod imenom ‘Bohémiens’, jer su bili pod zaštitom kralja Bohemije, ali i pod imenom ‘Sarrasins’ (Saraceni) zbog svog orijentalnog izgleda. Romi su za sebe govorili da potiču iz Malog Egipta pa su u mnogim zemljama nazivani i Egipćanima. Savremeni naziv za Rome u mnogim jezicima upravo je izveden iz ovog naziva. Gypsy, Gitano, Gitane i sl. nagoveštavaju nam da Romi imaju nekakve veze sa Egiptom. No, iako bi se tako moglo zaključiti, ipak se ne radi o Egiptu već o venecijanskoj oblasti sa imenom Mali Egipat na Peloponezu, gde su Romi bili naseljeni pre nego što su se otisnuli dalje na zapad po pritiskom Turaka.

Pročitajte više o ovoj temi u članku Romi i njihov uticaj na zapadnoevropsku ikonografiju XV veka na sajtu Instituta za Istoriju umetnosti Bečkog univerziteta