Arheološko nalazište Anine: Najznačajniji rimski poljoprivredni kompleks na tlu zapadne Srbije

Arheolozi Zavoda za zaštitu spomenika kulture iz Valjeva završili su istraživanja dela nalazišta “Anine” u Ćelijama, na ušću reke Ljig u Kolubaru. Otkriveni su dobro očuvani ostaci rimske vile i grandioznog poljoprivrednog dobra, nastalog početkom IV veka, a nestalog tokom pljačkaškog pohoda Gota.

Arheološki lokalitet Anine 1

Arheološko nalazište Anine, spomenik kulture pod zaštitom države, nalazi se selu Ćelije na oko kilometar od ušća reke Ljig u Kolubaru. Površina nalazišta sa zaštićenom okolinom iznosi oko 30 hektara, a kompleks je nastao krajem trećeg i početkom četvrtog veka nove ere. Otkriveni nalazi predstavljaju najbolje očuvane ostatke ruralne arhitekture rimskog perioda na teritoriji zapadne Srbije i jednu od najvećih vila rustika na tom prostoru.

Arheološki lokalitet Anine 3

Na konferenciji za novinare u Lajkovcu, rukovodilac istraživanja arheolog Radivoje Arsić izneo je nešto više detalja o nalazištu:

-U pitanju je izuzetno veliko poljoprivredno dobro iz četvrtog veka, kompleks koji obuhvata preko 30 hektara sa stambenim i ekonomskim delom, delom za skladištenje namirnica i grobljem (nekropolom) sa kapelom. U 2014. istraženo je oko 400 kvadratnih metara rezidencijalnog i stambenog bloka rimske vile rustike koja se inače prostire na preko 4000 kvadrata i oko 2000 kvm prostora za skladištenje poljoprivrednih proizvoda. Otkriveni su dobro očuvani ostaci šest prostorija, sačuvani zidovi su visine metar do dva, a procenjuje se da je centralni deo građevine imao visinu oko osam metara. Vila je imala i sistem za grejanje u svim prostorijama.

Arheološki lokalitet Anine 8

Arheološki lokalitet Anine 5

Arheološki lokalitet Anine 4

Arheološki lokalitet Anine 7

Otkriven je veliki broj nalaza koji svedoče o intenzivnom ekonomskom životu ovog mesta u rasponu od 300. do 380 godine, kao i u vreme srpske despotovine tokom 15. veka. Dakle, to je grandiozno poljoprivredno dobro nastalo početkom 4. veka u doba tetrarhije, a nestalo u pljačkaškom napadu Gota. Vila rustika je jedna od najvećih podignutih na udaljenosti od tadašnjih gradskih centara. Po načinu gradnje i ostacima može se zaključiti da je vlasnik bio izuzetno bogat, ali skoro spartanski skromnih prohteva.

Arheološki lokalitet Anine 10

Arheološki lokalitet Anine 11

Arheološki lokalitet Anine 12

Arheološki lokalitet Anine 13

Arheološki lokalitet Anine 14

Dobra očuvanost vile predstavlja dobru osnovu za prezentaciju ovog prostora javnosti, posebno jednog dobrog istorijskog primera odnosa prema zemljoradnji, seoskoj arhitekturi i organizaciji prostora. I drugi arheološki spomenici opštine Lajkovac (rimske vile u Jabučju, Skobalju, Bogovađi, Nepričavi) pokazuju izuzetnu veštinu zemljoposednika i zemljoradnika Rimskog carstva, upućujući nas na prirodnu predodređenost ovog terena za poljoprivrednu proizvodnju – rekao je Arsić.

Arheolog Željko Jež, stručni saradnik na ovom projektu, istakao je značajnu ulogu ovog područja u snabdevanju rimskog Limesa na Dunavu i Sremu, odnosno odbrambene linije od najezde raznih varvarskih naroda.

– Snažna i velika ekonomska domaćinstva u zaleđu Limesa mogla su da proizvedu dovoljno hrane za tako dobro ustrojeni i organizovani vojni sistem. To je nametnulo potrebu da se u zaleđu Limesa formiraju tako snažna ekonomska domaćinstva koja su snabdevanjem posada Limesa omogućavala da dugo odolevaju napadima varvara. U Aninama je najveći kompleks tog tipa, to danas znamo na osnovu istraživanja jedne četvrtine definisanog građevinskog prostora. Očekujem da će drugi deo kompleksa baciti novo svetlo na, pre svega, prirodu vlasnika, i na način života u četvrtom veku – zaključio je Jež.

(Izvor: Konferencija za medije – lajkovac.org.rs)